Psikolog Beyza Öztürk
13 yaşındaki bir kız çocuğunun akranı tarafından öldürülme şüphesiyle başlayan hikâye gittikçe karmaşık hale gelir. Dizi tüm bölümleri boyunca kimin yaptığı sorusundan çok neden yaptığı sorusuna doğru bizi itiyor. Ancak izlediğimiz bölümlerde neden sorusunun cevabını bulamıyoruz. Dizinin ilk sahnesi polis görevlilerinin Jamie’yi olası şüpheli bulmasıyla yaptığı ev baskınıyla başlar. Jamie’nin annesinin ve babasının günün normal bir saatinde yapılan bu ev baskınını şok içerisinde izlediklerini görürüz. Polis görevlilerinin Jamie’nin odasına girip onu gözaltına almalarıyla devam eder. Sadece bir polisiye değil de 13 yaşındaki bir ergenin bastırılmış duygularını ve içsel çatışmalarını yansıtan psikolojik dizi olarak karşımıza çıkar. Bu yazıda, Adolescence dizisini ergen psikolojisi, ebeveyn tutumları, siber zorbalık ve sosyal medya üzerinden ele alacağız.
Neden Adolescence(Ergenlik) Dizisi Bu Kadar İz Bıraktı?
Çok sıradan bir ailenin sıradan bir yaşamını izliyoruz. Ancak burada farklı olan sıradan bir aile sıra dışı bir olay yaşıyor. Bu izleyicide şok etkisi oluşturacak bir etki yaratır. Dışarıdan sağlıklı erişkinler gibi görünen ailenin çocuğunun bu denli cinayet şüphesiyle gözaltına alınması… Dışarıdan bakıldığında Jamie’nin odasının çocukluk eşyalarıyla dolu olduğu görülür. Yıldızlı duvar kâğıdı, oyuncak ayı, minyatür oyuncaklar ve bir bilgisayar. Aslında bu Jamie’nin düşüncelerinin dışavurumudur. Çocukluğunda takılı kalmış ve bilgisayar ekranında bir dünya kurmaya çalışan bir çocuk. Dizide cinayet aletinin bıçak olduğunu biliyoruz. Dikkatli bakıldığında yatağının yanı başında duvarında bıçakla oluşturulmuş bir çizik görürüz. Bu Jamie’nin bastırılmış öfkesinin bir yansımasıdır.
Çözülemeyen İçsel Çatışmalar ve Ebeveyn Tutumu
Ergenlik, bireyin çocukluk ile yetişkinlik arasındaki geçiş dönemidir. Bir kimlik arayışına giren ergen, Erik Erikson’a göre ya rol çatışmasına girer ya da sağlıklı bir kimlik kazanır. Jamie karakteri, bu ikilemin canlı bir örneği.
Jamie’nin psikologla olan sahnesinde hem bir çocuk, hem de bir yetişkin gibi davrandığını görüyoruz. Bir yandan okulda kabul görmek, “erkek” gibi davranmak, bir gruba ait olmak istiyor. Öte yandan, reddedilme hissini saklamak zorunda kalıyor. “Kim olduğumu ben de bilmiyorum.” Dediği sahnede kendisini kanıtlama arzusu ile kaybolma arzusu arasında gidip geldiğini görüyoruz. Jamie’nin ailesinden söz ettiği noktada ihmalin bir örneğini sergiliyor. Babasının futbol maçında Jamie’nin top kaçırdığını gördükten sonra gözünü kaçırdığından söz eder. Bu sahnede Jamie’nin bakışı, ilgi ve alakanın bir noktada takdir görme arzusunun karşılanmadığının göstergesi. İhmalin ve çözemediği içsel çatışmaların anlayışsızlıkla karşılandığı noktada Jamie’nin öfkeli yanını izliyoruz. Psikologla olan sahnede anne babasından bahseden Jamie’nin psikoloğa sorduğu şu soruda aslında sevilme ihtiyacının bir dışavurumu: “Beni sevdin mi?”
Siber Zorbalık Ve Ergenlerde Sosyal Medya Kullanımı
Günümüzde genç erkeklere ne oluyor ve internet üzerinden nasıl radikalleşiyorlar ve bunda ebeveynlik, okul sistemi ve toplumun rolü nedir?
Ergenler kabul görme ve onaylanma arzusu içerisindedir. Bu arzunun normalden fazla hissedilmesi bazen mantığın altüst olmasına sebep olabilir. Dizide okul sahnesinde izlediğimiz gibi onların rol modelleri tik toktaki influencerlar. Jamie’nin sınıf arkadaşıyla yaşadığı gerginliğin altında da bu “sanal kabileleşme” kültürü yatıyor. Sosyal medyanın etkisiyle empatiden uzaklaşan Jamie bu kabileye ait olmak için bir “şey” yapıyor. Bir meydan okuma veya görülme çabası felakete sebep oluyor.
Görmek, Anlamak Ve Hayatlarına Tanık Olmak
Dizi boyunca görülmek isteyen bir ergenin bu ihtiyacının karşılanmamasının nelere mal olabileceğini izliyoruz. Bu bağlamda ne yapmalıyız? Çocuk işte deyip geçemeyiz onların dünyasını anlamak zorundayız. Onların okulda ve diğer ortamlarda yaşadıklarını ciddiye almak zorundayız. En önemlisi bu alanda sağlıklı erişkinler yetiştirirken bir pusula olabilmeliyiz. Dijital platformda yolunu kaybetmek gerçek dünyada da yolunu şaşırmak anlamına gelir. Sosyal medyada oluşturdukları kimlik, asıl benliğin bir parçasıysa bunları algılamak ve ilişkisini anlamak gençlere yardım etmenin önemli bir parçası. Kurallar ve yasaklardan ziyade anlayış, empati ve bir rehberlik gerekiyor.
